Wednesday, May 24, 2017

Празникот на работниците

Сите се радуваат на неработен ден, тоа значи ден поминат со фамилијата, со најблиските, да го поминеш денот во слобода на она што ти сакаш да го правиш. Тоа се денови кога се потсетуваме колку е убав животот и најчесто се оние кои остануваат во сеќавање. За сите, освен за текстилните работнички. Велат државен празник е ден кога си дома со фамилијата, но не и за нив. Нивните аларми се вклучија и ова утро, го испија утринското кафе и појдоа на работа. Влегоа во погоните полни прашни, стари машини и тежок воздух, без да почувствуваат ни најмал дел од празнична атмносфера. И денес имаат норми за постигнување, норми кои се недостижни, но кои служат како изговор за малите плати и подлога за навредите кои секојдневно ги добиваат. И кога вие ќе се разбудите тие веќе го работат третиот час, со наведнати глави, болки во грбот, замолчени усти и оштетени очи. Додека вие појадувате со своите најблиски, тие ги ставаат своите оброци на машините, во тие неисчистени погони и ги голтаат залаците за да постигнат за тоа време да отидат и во тоалет, и да успеат да се вратат пред да бидат навредени и омаловажени. Почнуваат и да ги бројат минутите до часот за заминување дома, таму каде што никој не им ги брои секундите кога се во тоалет и никого не мора да прашаат дали можат да ги извршат своите физиолошки потреби, таму каде што од никого не трпат мобинг. Гледајќи во часовниците се надеваат дека ова нема пак да биде еден од оние денови каде ќе мораат да останаат уште по некој час, без да ми биде платено за тоа, бидејќи сепак е празник, па дури и за нив, зарем не? И кога веќе ќе се вратат во домовите, со преморени и празни очи не успеваат да видат ништо од тој празничен дух, од тие шеги за писменоста, од таа радост на слободата. Но и тие нема да го заборават овој ден, овие денови се нивно секојдневие, и ќе им остане само во сеќавање, бидејќи никој и никаде нема да запише дека тие работеле, за да не се ни потруди да им плати за нивната работа. Писмени или не, на крајот од денот на нив не им е ни малку битно, бидејќи колку точно и да ги напишат пријавите до Трудовиот инспекторат, тој заборава да прочита.

Wednesday, May 17, 2017

Куфери

Ко на нозете да имам клинци, ми ги заковале стапалата на едно место и не можам да избегам. Се помрднувам, но не толку успешно, дури успевам и да чекорам, но колку чекори да дадам кога ќе погледам пак сум на истото место. Дали тоа ме следи мене или јас не го пуштам да си замине не знам. И ич не ми е убаво, секогаш кога и да се завртам ја гледам истата слика, празна е, бездушна е, грозна е. Различни луѓе, исти рамнодушни погледни, различни места, исти потрошени надежи. Само стари души наоколу, а и мојава се почесто почна за се заморува, и ниту малку не му дава отпор на стареењето. Старееме... Прерано...Се плашам да се погледнам во огледало, не сакам да видам дека верувам дека сепак вака треба да биде. Се плашам да признаам дека во право биле, сите, а јас со главата сум рушела ѕид. Најлошо од се е што стравот не може да го избрише споменот, а се сеќавам ко вчера да беше. Ги спакува куферите и замина, за подобар живот. Ама кому? Ама каков? И ниту еден повик, и ниту една порака не може да ги замени тие очи полни љубов, присуство кое ти вдахнува живот. Ништо не може да те замени, и се без тебе е празно, сиот мој свет. Не сум сама. Наоколу илјадници празни светови, приказни полни солзи, и не знам дали да се радувам што не сум само јас, или да колнам што сме сите? Стојам во таа празна слика, ги гледам тие луѓе околу со празни светови во очите како мене, со пранги на душата, мрдаме во безлични светови. За нив и јас сум празнина. Се убедуваме себе си дека е за подобро, но никако да успееме да се излажеме, но мораме да најдеме барем сламка кога веќе тонеме. И како по автоматизам веќе прифаќаме дека е подобро така, жртвувајќи си го најмилото, најскапото, фрлајќи го во далечина. И само што сме ја нагрнеле, ја соблекуваме младоста од нашите плешки и продолжуваме да дишеме, за оние неколку денови да живееме кои знаеме дека ќе дојдат, еднаш или двапати годишно. 

Saturday, September 10, 2016

Рака

                Сакам да исчекорам, подади ми рака да го сторам тоа. Сум чекорела и претходно, сама, можам и сега, научена сум, нема да ме чини живот, но сакам раката твоја да ја видам во мојава. Сакам ти да си до мене и овој пат да се смеам на твоето присуство, тогаш ќе знам дека секој твој збор е моја потпора, дека планините и морињата ни се достижни и никогаш повеќе нема поставам прашање, ќе ти верувам, ќе ми веруваш. Сакам да исчекорам, подади ми рака, потребна ми е, не поради трњето на патот, сум отрпнала на болка, поради мојата верба дека твојата сила прави чуди. Секој твој поглед може да ми даде елан за секој нареден чекор.  Подади ми рака и ќе изградиме темели на нашето пријателство кое времињата не можат да го урнат. Ако не сме странци позади маските кои ги делиме бесплатно на светот во големи количина, до мене ќе бидеш, барем да ме гледаш. Секој сомнеж има крај, секоја приказна почеток, да се негуваме заедно. Подади ми рака за да те има. Еве ти ја мојава, фати ја.

Sunday, April 10, 2016

Мојата улица

                         Го оставив пенкалото на масата и погледнав кон улицата, после толку време работа, после толку време размислување која мисла ќе ја донесе следниот збор ете најдов време да си ја видам улицата. Ни малку не беше иста од последниот пат, години минале низ неа, а јас се уште скриена зад листовите хартија ништо не сум забележала. Намерно. Па секако. Соседката во дворот веќе е спремна да ми раскаже сѐ што сум пропуштила, а знае дека не сакам да ја слушам. Ми зборува за успесите на луѓето со кои како мала играв жмурка, за ниту еден од нив не знам ништо повеќе, па дури и ми е тешко да го спојам ликот со точното име, но сепак некако успевам да ги склопам коцките. Неколку веќе ги нема, си го фатиле патот под нога и во странство, им се остварил ним сонот на младите, некои пак се вратиле од таму, еве и фамилии основале, имало и свадби, само јас не сум ги слушнала трубачите. Многу народ имало, ми кажува соседката, ама не можам да ѝ потврдам, не гледам јас во туѓите дворови па макар имало и коза која по дефолт би требало да ја мразам. И луѓе нови се доселиле, па се отселиле, и нови детски гласови се слушаат, и одеднаш сѐ ми е ново, сѐ освен пенклото на мојата маса, а баш вчера го купив. Баш кога ми дојде идеја да седнам и да го напишам она што ми го кажа соседката, ми додаде дека само јас еве тупкам во место. Не кажа ништо што и не очекував искрено, не ме познаваат луѓето веќе, не ги познавам ни јас, а цели години сме делеле, немам време, којзнае кога последен пат сум пиела кафе со некоја соседка. Искрено ниту пак ме интересира, мојот нос е онаму каде што му е место и добро му е. Седнав на столот и не го зедов пенкалото. Зарем е можно човек да тупка во место со години? Зарем е можно времето да си тече, а ти ниту со прст да не мрднеш? Еве часовите ја донесоа и пролетта, а велат дека пролетта ѝ е прва другарка на љубовта. Тоа најверојатно е љубовта, она што уште ја одржува во живот мојата улица, новите детски гласови што ги слушам, и вревата во дворот кога се игра жмурка. Најверојатно е љубов, си велам. Не можам да кажам со сигурност, бидејќи веќе и самата не знам. Некои умеат да кажат дека сум ја напишала некаде, од моите зборови ја прочитал, некои велат дека е убава, други им се смешкаат како нужно зло, а јас? Јас не знам. Не верувам. Ниту на нејзе ниту на себе. Веќе одамна не верувам. Во овој момент да дојдеш да седнеш покрај мене ниту во твоето присуство не би можела да поверувам. Соседка ми упорно тврди дека постои, дека еве ја гледа секој ден, на мојата улица, и тоа со леснотија да се зачуди човек. Јас илјада прашања ќе поставам, уште повеќе полимики ќе си развијам во главата и пак нема да можам со сигурност да потврдам. Пак ќе се плашам. Лесно е човек да се искачи на највисокиот врв во градот и да изјави дека е заљубен, лесно е да се подаде рака некому, да се даде утешен збор. Тешко е да се дознае до каде може да одиме, да се дознае што е поважно, сопствената или туѓата среќа, и постои ли човек на светот што е поважен од твојата среќа. Што тогаш кога неговата среќа е твојата несреќа? И тоа се нарекува љубов? Дали е можно светот кој те научил да заржиш и на питомото, да умираш и раѓаш секој ден, да крвариш до безмилост да ти покаже дека има и друга страна? Дали ќе се осудите да го погалите кучето кое веќе еднаш ве каснало? Зарем не е лудост да се влезе во устата на лавот. А лавот сум самата јас. И не се плашам повеќе од нив, бидејќи тие веќе ми ја кажаа лекцијата, веќе се плашам од себе, од онаа што го научив. Не верувајќи никому престанав да си верувам и себе си. Гледајќи како љубовта ја споредуваат со надигрување, илузии и празни зборови по социјалните мрежи веќе и не ја гледам никаде. И кога успеаваш од сечиј лик да ја прочиташ вистинската приказна зад тој тежок збор, не го сакаш повеќе ни во сон. Сѐ околу ти делува лажно, што сфаќаш дека си го изгубил и вистинското јас. За да успее човек да љуби треба да се победи прво себе си и веќе нема да има никаков противник. Некои луѓе со себе се борат цел живот. А јас цел живот се борам со сите. Знам дека сум тргнала некаде, не знам каде ќе пристигнам, не знам ни дали можам да одам сама, ни дали можам да поднесам некој да оди со мене. Со времето престануваш да им веруваш на луѓето, а јас треба да научам да почнам да верувам во животот. Додека сите зборуваат дека некој им го скршил срцето, јас не знам дали досега сум го дала некому. Штом забавата заврши и музиката ќе стивне, си го земам палтото и заминувам, без мелодија, секоја танц е мртов. Најчесто јас сум онаа која го претиска копчето за гасење, ама веќе нозете ми се изморени за почнување на танц кој ќе заврши. И се плашам од навика да не посегнам по копчето, да се исплашам дека можеби наредната мелодија нема да ми се допадне, се плашам од себе си, од сите лекции кои сум ги научила. А не би сакала да се борам со себе бидејќи не знам дали можам да се соочам со фактот дека ќе изгубам. А човек кога ќе успее да се победи себе си ќе умее да љуби.

Sunday, November 29, 2015

Стриптиз!

     Те гледам од далечина, знам дека не те познавам, но твоите натажени очи мамат. Не ме оставаат на мира, го всадија во мене копнежот да те соблечам и не отстапуваат. Посакувам полека да ги срушам сите ѕидови кои те обиколуваат, да ги слечам сите пречки и сомнежи. Додека во позадина оди тивка музика, да им шепотам на соништата и да ги намамам тие натоварени зборови. Не ја сакам твојата голотија испружена пред моиве раце, ниту тукутака да го допирам твоето тело. Светот во твое руво сакам да го видам, со зборови да поминам низ патеките со траги од твоите стапки. Дозволи ми да ја откријам тагата која ја кријат твоите очи и да го запалам тоа жарче надеж во нив што не се откажува од тебе. Дозволи ми додека твојот поглед ќе ја бара светлината на кожата ми да ти ја изиграм мојата точка. Ќе ја откопчам душата, со раце полни верба ќе ги распетлувам копчињата. Ќе се движам по ритамот на спомените и ќе ја слушам мелодијата на страста. Ќе успееш ли да ги забележиш очиве со кои јас гледам на светот, не оние кои светот околу ги гледа? Шминката полека ќе се симне од мојот лик, на светлината ќе блеснат и патеките на моите солзи. Лузните кои ги оставила нивната врелина, не може секој да ги види, нивниот крај секогаш е покрај мојата насмевка, таа умешно намамува. Желбата ќе ми ги развлече усните и ќе го открие столбот на мојата сила. Се што ќе ти покажам ќе биде вистина, и солзите, и насмевките. Каишот околу душата што толку стегнат го носам ќе го олабавам, ќе дозволам се што има на мене да падне и грутката во вратот ќе ја снема. Со рацете ќе ги погалам надежите и со сета нежност во мене ќе поминам по раните без да ме заболат. На крај ќе ги слечам од кожата сите претходни сеќавања и повторно ќе блесне со сјајот на вербата. Копнежот срамежливо ќе ѕирка од краевите додека желбите ќе пукаат по шавовите. Ќе стојам пред тебе како од мајка родена, подготвена за нови патишта. Не! Нема да те врзам со синџири околу твојот врат и мојата душа. Нема да ти ги украдам алиштата за утредента да се вратиш по нив. Ќе дишам за убавината, ќе постојам за сегашноста, така ме створил животот, насмеана. И потоа ќе ги слечам и алиштата кога душите ќе решат да се прегрнат.

Sunday, November 1, 2015

Разговор со себе

-Значи овде си била, те барав насекаде.
-Зарем не научи, секогаш сум на последното место на кое ќе ме побараш.
-Воопшто не си се променила, а помина долго време од нашиот последен разговор.
-Не сум по промените, веќе некое време како не сум се ниту помрднала. Се на едно место сум.
-Лошо ти е местово.
-Тогаш најди ми подобро.
-Зошто јас?
-А зошто другите?
-Сакаш ли ти воопшто да најдеш подобро?
-Дефинирај ми го подоброто?
-Човек ко тебе би требало да го знае тоа.
-Не знам веќе ништо, затупувам, секој ден повеќе. Повеќе ни разликата помеѓу доброто и лошото не можам да ја видам. Се вртам околу нештата и гледам повеќе слики, сите се вистините.
-Вистината е ова овде, пред тебе.
-Ако се свртам на другата страна тоа ќе биде лага?
-Затоа и не сакаш да се помрднеш? Се плашиш да не видиш нешто подобро?
-Се плашам дека ќе те видам тебе.
-Зарем толку сум страшна?
-Ми е страв да не појдам по твојот пат.
-Ти секако ќе појдеш по него. Еден ден ќе мора да се мрднеш.
-Не таму.
-Лошо е таму?

-Туѓо е.
-Се плашиш од непознатото.
-Ретко стравот може да ме запре. Непознатото не е она што ме плаше. Зарем ќе успеам со физичкото задоволство целосно да ја покријам емотивната празнина што ме чека на тој пат?
-Ќе можеш ли со емотивните задоволства и уметнички уживања да ги задоволиш основните физички потреби?
-Каде е компромисот?
-Го нема. Се чувствуваш сега исполнето?
-Понекогаш, на моменти.
-Вредат ли тие моменти за цел живот?
-Вреди ли било што за цел живот?
-Нешто вреди повеќе нешто помалку. Здравјето најмногу.
-Кој го има правото да ја одреди таа тежина, освен самите ние. Што ќе ти е здравјето без живот?
-Што ќе ти е живот без здравје? Кај ти е сега животот?
-Ќе дојде?
-Да седнеме, да чекаме? Колку долго? Околу тебе има луѓе кои цел живот чекаат, да одиме да им се придружиме.
-Не сум јас за таму.
-Натаму чекориш.
-Ќе запрам, ќе стојам.
-Мора да бираш, мора да мрднеш, ако останеш ќе успееш, ти не си за емоционална смрт.
-Празнината не е она што имам сили да го носам на грб.
-Морам да најдам компромис.
-Те молам немој да бараш цел живот. Земи ја мојава рака и да појдеме.
-А корените?
-Ќе ги откинеме.
-А што е со срцето?
-Ќе го земеме, срцето е секогаш во нас, во телата го носеме.
-А што е со...
-Престани со прашања. Тргни. Можеш и да задоцниш.
-Зарем избрав веќе?
-Тоа и не беше некој избор. Трчај.
-Ама јас... трчам!





Monday, September 28, 2015

Што стори татко?



Еве ме, порасната, годините сѐ уште мали за да ми ги надраснат желбите, но почнуваат да натежнуваат. Овде сум некаде на средина, а сепак сум изгубена, како да стојам помеѓу два света, ниту еден од нив мој, ниту еден доволно реален. Излегов од едниот и не можам пак да се вратам назад, не ми доволува чекорот, во другиот се плашам и да помислам на влегување. Ништо од оваа не требаше вака да биде, зборовите кои ми ги даваа насоките сликаа поразлични слики за реалноста. Толку многу зборови кажани со тежина и фрлени во празно. Барем да не ги изговреше татко, понекогаш се прашувам дали подобро ќе беше да ми премолчеше. Од толку многу зборување ме излажа без да знаеш, без да посакаш, а знаеш дека ти верував. Ти така ме учеше зарем не? Да верувам и во себе и во останатите, дека вербата може да го срони секој камен и да ги скрши прангите околу. Сета верба во мене како да се задоми, удирав по камењата со сета сила, без размислување си ги виткав рацете околу прангите без да знам дека можат тие и крв да пуштат, белези да ми напишат по душата. Не умеав да ја убедам ни околината дека не боли, дека само умеам да се смеам, лажењето го убива човекот, така ми велеше. Искрените зборови требаше да се мојот клуч кон вратите на светот, а само ме направија играчка во него, никогаш не дознав како е да си поиграш без да размислиш два пати. Секогаш треба да се размислува два пати. И додека јас мислев луѓето околу мене се шушкаа, и додека јас верував и на себе дека светот можам да го сменам и на ним дека сакаат да бидат дел  од тој свет веќе ме клоцнаа од него. Не сакам назад, бидејќи она што ми велеше дека е бело не можеш да знаеш дали е одблесок на црнината, дали зборот е искрен или завиткан во прекрасна кутија за подароци, дали вербата ќе успее да те свие тебе пред ти да ги скршиш прангите. Барем да молчеше татко, тогаш можеби сама ќе научев дека со чесноста можеш да добиеш и шлаканица, со вербата доаѓа и ножот, и дека ниту една вистина не може да има еден лик. А сега татко погледни ме, ме научи сето она што не требаше да го знам да за успеам, и сега оди одвикни ме од таа вечна навика да му верувам на светот додека гласно кажува сѐ она што мене ми наликува на вистина без малтер. Сега ваква, сосема неспремна на светот каде да тргнам? Ќе успеам ли да продолжам надвор од твојот свет? Убаво е да си го подготвиш чедото за светот во кој сакаш да живее, но тешко е да го предадеш на светот што навистина го чека со раширени канџи.